Sanat Kitabevi

"Bu kitap, Yanyalı Ali Rıza (1859-1916) 'nın 'Okuma Yazma' isimli kitabı üzerine yapılmış bir incelemedir. Yazar, eserinin adını her ne kadar 'Okuma Yazma' olarak koymuşsa da kitapta beklenilen anlamda bir okuma yazma içeriğiyle karşılaşılmamaktadır. Eser, bir gramer kitabı üçlemesinin (yazma, çekme: sarf, dizme: nahv) birincisidir.63 sayfalık kitabın yaklaşık yarısında, Türk dilinin asırlardır ihmal edilişi; Türk çocuklarına Arapça, Farsça kurallara göre dillerinin öğretilmeye çalışılmasının doğurduğu dil ve kültür sorunları; ana dilini öğrenmenin, ana dilde gelişmenin her ulusun doğal bir hakkı olduğu; Türkçenin gelişmesi için nelerin yapılabileceği gibi konular üzerinde durulmakta ve Arapça - Türkçe ilişkisi dil - politik bakımından incelenmektedir. 'Som Türkçe' yazılmış olması, kitabın taşıdığı en önemli yeniliklerinden biridir. Kitabın 1892'de tamamlandığı; ancak, dönemin şartlarından dolayı basılamadığı düşünüldüğünde böyle bir yeniliğin önemi daha iyi anlaşılacaktır. Eserde ağızlarda kullanılan pek çok kelimeye yer verilmesini, halk ağızlarından söz derleme çalışmalarının ilk örneği olarak da kabul edebiliriz. Bu tarihlerde henüz harflerin ıslahı meselesinde bile ancak yeni uygulamalarla karşılaşılırken, Yanyalı'nın ıslah ve sadeleşme aşamalarını atlayarak doğrudan 'özleştirmeci' bir yaklaşımla Türkçeyi diriltme çabası, Türkçenin gelişme tarihinde kayda değer bir uygulamadır."(Arka kapaktan)

Orijinal karton kapağında.